Thực tế hiện nay, tài sản vô hình (như dữ liệu khách hàng, quy trình vận hành, hay các nội dung số) có thể chiếm tới 90% giá trị của một công ty. Nhưng phần lớn chúng ta quản lý chúng khá lỏng lẻo. Làm rõ hơn về giá trị thực tế của khối tài sản này.

Mở đầu tọa đàm, GS. TS. Nguyễn Đức Thuận, Chủ tịch Hội các Nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam (VACD) chỉ ra một nguy cơ: Việc ăn cắp bản quyền bây giờ không phải là sao chép thủ công đơn thuần nữa, mà người ta dùng công nghệ để lấy dữ liệu rất nhanh và phát tán xuyên biên giới. Chỉ cần một nội dung hay một quy trình kinh doanh bị lộ, doanh nghiệp không chỉ thiệt hại trực tiếp về tiền mà còn mất luôn cả uy tín thương hiệu. “Tài sản trí tuệ là những yếu tố vô hình nhưng quyết định sự khác biệt của doanh nghiệp Việt Nam trong môi trường cạnh tranh toàn cầu” - Ông Thuận nêu bật tại sự kiện Bàn tròn quản trị số với chủ đề Bảo vệ quyền tác giả và quyền liên quan trên không gian mạng. Thực tế, khối tài sản vô hình (dữ liệu khách hàng, quy trình vận hành, nội dung số) này có thể chiếm tới 90% giá trị của một công ty nhưng lại đang bị quản lý khá lỏng lẻo - bà Lê Thị Minh Hằng, Giám đốc Trung tâm Quyền và Giải pháp Tài sản số chỉ ra.

Làm rõ hơn về giá trị thực tế, Giám Đốc Hằng cho biết: Các ngân hàng thương mại thậm chí đang tiến tới việc xét duyệt cho vay tín dụng dựa trên chính tài sản trí tuệ thay vì chỉ dùng bất động sản làm tài sản đảm bảo. Để bảo vệ khối tài sản này trên mạng, bà Hằng khuyên các công ty bắt buộc phải thiết lập hạ tầng bản quyền số - một hệ thống dữ liệu đóng vai trò như radar tự động rà quét, theo dõi hành vi xâm phạm thay vì dùng sức người đi tìm. Khi hệ thống công nghệ đã phát hiện vi phạm, Luật sư Lê Quang Vinh, Giám đốc Công ty Sở hữu trí tuệ Bross & Partners, lưu ý doanh nghiệp cần có chiến lược pháp lý rõ ràng để chốt hạ. 

Việc quan trọng vẫn là năng lực thích ứng về tư duy, về quản trị và công nghệ. Ngoài ra, theo Luật sư Vinh, hành động bảo vệ giá trị tài sản trí tuệ của một doanh nghiệp cần sự bài bản thông qua việc xác lập chuỗi quyền tài sản trí tuệ. Chuỗi quyền bao gồm: xác định nguồn gốc của sản phẩm trí tuệ; quyền nào được chuyển giao trên phạm vi nào; thẩm quyền được khiếu nại bản quyền, đưa vào hệ thống nhận diện, yêu cầu rút sản phẩm vi phạm trên hệ thống hoặc khởi kiện; và dữ liệu quản lý quyền.

Từ góc nhìn của ông Lê Quốc Vinh, Chủ tịch Tập đoàn truyền thông Le Group of Companies, Phó chủ tịch VACD, Chủ tịch CLB CSMO, doanh nghiệp đừng chỉ tập trung phòng thủ, mà hãy chủ động mang tài sản trí tuệ đi tạo ra giá trị chiến lược. Bất kỳ tổ chức nào, từ một bệnh viện có phác đồ điều trị tốt đến xưởng sản xuất có dây chuyền tối ưu, đều có thể đóng gói các tri thức đó thành khóa đào tạo hoặc phần mềm hữu dụng với nhiều tệp khách hàng khác nhau. Để làm được việc này, doanh nghiệp cần thực hiện 3 bước: rà soát lại xem mình đang có tài sản số nào, chuẩn hóa hợp đồng để nắm rõ chuỗi quyền, và sau đó đưa vào thương mại hóa. Rút ra từ buổi tọa đàm, Concetti đồng tình và chắc chắn rằng Quản trị Sở hữu trí tuệ hoàn toàn không phải là câu chuyện chạy theo các thủ tục giấy tờ, mà là chiến lược cốt lõi để chặn đứng rủi ro mất quyền kiểm soát và mở ra các cơ hội tạo ra giá trị. Lãnh đạo doanh nghiệp nắm chắc chuỗi quyền trong tay từ sớm chính là đang sở hữu công cụ để thương mại hóa và cạnh tranh sòng phẳng trên không gian mạng.

Nguyễn Anh Quân
Nguồn ảnh: Hoàng Anh